Avrupalı Türklerin Türkiye tatillerinde en çok merak ettiği konulardan biri olan sağlık raporları ve ilaç teminiyle ilgili belirsizlikler ortadan kalkıyor. Türkiye'den alınan istirahat raporları, yapılan sosyal güvenlik sözleşmeleri kapsamında yurt dışında da tam geçerlilik taşıyor.
AVRUPALI Türklerin kara ve hava yolu ile Türkiye’ye girişleri hızla devam etmekte. Bir önceki yazımızda sağlık yardımından ücretsiz olarak yararlanabilmek için hastalık kasalarından getirmeniz gerekli olan sağlık formüllerini yazmıştım. Bu defa da Avrupalı Türklerin merak ettiği konuların başında gelen, ülkemizde iken hasta olduklarında durumlarının ne olacağı konusunu ele alıyoruz. Bir başka ifade ile alınan istirahat raporlarının geçerlilik durumu, ilaveten Türk hekimlerince yazılan ilaçlar ve protezlerin durumu...
Bilindiği üzere Sağlık Bakanlığı, ülkemizde e-reçete uygulamasına geçmek suretiyle hizmeti kolaylaştırdı; yazılan ilaçlar elektronik olarak rahatlıkla eczanelerde ve protez sunulan yerlerde görünmekte. E-Devletiniz üzerinden de tüm sağlık geçmişinizi görmektesiniz. Anında tüm ilaç ve orteziniz bürokratik bir işleme tabi olmadan kimliklerinizle alınmakta idi.
E-reçete sistemini uluslararası kullanıma kavuşturmak amacıyla E-Reçetem sistemine İngilizce, Almanca, Arapça, Fransızca ve Rusça olmak üzere 5 yabancı dil eklendi. E-Reçetem sistemine bu 5 dilin eklenmesine turistler ve yabancı uyruklu hastalar için ihtiyaç duyuldu. Bilindiği üzere sosyal güvenlik anlaşmalarında emeklilik iş birliğinin yanında sağlık alanında da hizmet sunumu söz konusu. Uyruk koşulu ayrımı yapmadan sağlık hizmeti sunulur ve yıl sonunda hesaplaşma yapılır. Ayrıca ilaçları cebinizden ödemişseniz Almanca dilinde ilaçlarınızı e-Devlet üzerinden döküp sağlık kasanıza vermeniz mümkün olacak. Sözleşmeli ülke vatandaşları da ülkemizde iken tereddüde mahal bırakmadan kendi dillerinde düzenlenmiş ilaçlarını alabilecektir.
Tatil döneminde ister Türk vatandaşı ister bir yabancı ülke vatandaşı olarak aldığınız istirahat raporları, sanki yaşadığınız ülkede alınmış gibi geçerlidir. Sosyal güvenlik sözleşmeleri; akit taraflardan birinin sigortalısının diğer taraf ülkesinde geçici iş göremezliğe uğraması halinde şekil ve kapsam itibarıyla bulunduğu ülkenin mevzuatının esas alınacağını, para yardımına hak sahibi olup olmadığı, günlük ödenecek miktar ve ödeme süresinin tayininde ise yardım hakkının kazanıldığı ülke mevzuatının geçerli olacağını hükme bağlamıştır.
Tabii ki 35 ülke ile yaptığımız sosyal güvenlik sözleşmesinde sağlık yardımı konusunda iş birliğini içeren hükümler var ise geçerli olmaktadır. Sözleşmelere baktığımızda, ağırlıklı olarak Türklerin yaşadığı ülkelerin başında gelen Almanya, Avusturya, Fransa, Hollanda, KKTC ve Lüksemburg’dan gelecek vatandaşlarımızın Türkiye’den aldığı sağlık raporları geçerlidir. İlaveten rapor alımı ve tedavi sırasında acil durumlarda getirmiş olduğunuz yurt dışı belgeler her zaman geçerli olup hiçbir ücret alınmadan YUPASS numarası üzerinden tedavi olma ve ilaçlarınızı alma imkanı bulunmaktadır. Yeri geldiğinde yatılı olarak hastane hizmetlerinden de yararlanırsınız.
Demek oluyor ki akit ülke sigorta kurumu sigortalısı, SGK Kurumu mevzuatına göre sağlık yardımlarından yararlanmakta iken istirahatli bırakıldığı takdirde, hakkında şekil ve kapsam olarak SGK Kurumu mevzuatı esas alınarak işlem yapılması gerekeceği anlaşılmalıdır. Bu arada acil durum gerektiren bir durum söz konusu ise devlet, üniversite ve özel hastaneler hiçbir katkı payı almadan sizi muayene ve tedavi etmek zorundadır. Kişiden YUPASS numarası veya aşağıda belirttiğimiz belgenin olup olmadığı sorulmadan hizmet verilmesi gerekir.
Hastalık Raporları
Sözleşmeli ülke sigorta kurumu adına muayene ve tedavi için sigortalı olarak sizlerin başvurduğu Sağlık Bakanlığı sağlık tesislerinden, sevk edildiğiniz ya da sözleşmeler veya protokoller kapsamında doğrudan başvurduğunuz resmi ve özel sağlık tesislerince usulüne uygun olarak tek hekim veya sağlık kurulu tarafından düzenlenmiş istirahat raporları ile yatılı tedavi süreleri kabul edilip, sözleşmelerin uygulanmasına ilişkin formülerler ile ilgili akit ülke sigorta kurumuna gönderilir.
Ülkemizde tüm sağlık raporlarının düzenlenme şekli yeniden belirlendi. 19 Mayıs 2026 tarihli ve 33258 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sağlık Raporları Yönetmeliği ile tek hekim raporları (istirahat ve durum bildirir) için tek seferde en fazla 10 gün rapor verilmesi esası getirilmiştir. Kontrol muayenesi öngörüldüğü takdirde tek hekim tarafından en fazla 10 gün daha uzatma yapılabilirken, bir takvim yılı içinde aynı kişiye tek hekim tarafından verilecek toplam istirahat süresi 40 günü geçemez.
Söz konusu yönetmeliğin içeriğine girdiğimizde; hastalığı sebebiyle tedavi altına alınan sigortalıya tek hekim bir defada en çok 10 gün istirahat verebilecek olup bunu bir defa daha tekrarlayabilir. Tek hekimden alınan istirahat süresinin hiçbir şekilde 20 günü aşmaması gerekmektedir. İstirahat süresinin 20 günü aştığı hallerde hasta sağlık kuruluna sevk edilip istirahat süresi sağlık kurulu tarafından belirlenir. Ancak yatarak tedavilerine lüzum görülen sigortalıların sağlık tesislerinde yattıkları günler bu istirahat sürelerinin dışında sayılır. Burada unutulmaması gereken husus; tek hekim tarafınca verilen raporların bir takvim yılı içinde 40 günü geçemeyeceğidir.
Akit ülke sigortalılarına düzenlenen istirahat raporunun, raporu düzenleyen sağlık tesisinin bölgesi içine alan Sosyal Güvenlik İl Müdürlüklerine intikali sağlanır. İş göremezliğinizin başlangıç ve bitiş tarihlerini gösteren, sözleşmenin uygulanmasına ilişkin formülerin düzenlenip akit ülke sigorta kurumlarına gönderilmesi SGK İl Müdürlükleri tarafından yapılır.
Ancak Sosyal Güvenlik Sözleşmesine Göre Sağlık Yardım Belgesi düzenleyen SGK İl Müdürlüğü görev alanının dışında istirahat raporu düzenlenmiş ise, aynı sigortalı için birden fazla müdürlüğün işlem yapmaması ve karışıklığa sebebiyet verilmemesi bakımından akit ülke sigorta kurumuna bildirim işlemi, Sosyal Güvenlik Sözleşmesine Göre Sağlık Yardım Belgesi'ni düzenleyen Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından yapılabilmesi için raporun bu müdürlüğe intikali sağlanmaktadır. Akit ülke kurumu tarafınca tereddüt hasıl olursa sizler değil, SGK Kurumu devreye girerek sorunu çözer.
İşin özü; Avrupalı Türkler "Hastalığım nedeniyle işime geç kalacağım ve iş akdim işe geç gittiğim gerekçesiyle feshedilir" gibi bir endişeye kapılmasın. 19 Mayıs 2026 günü yayımlanan Yönetmeliğe uygun olarak alınan raporlar ilgili ülkeler tarafınca kabul edilmek ve döndüğünüzde alınması gereken bir hastalık parası var ise ödenmek zorundadır.
