ALMANYA'DA demografik değişim nedeniyle tıkanma noktasına gelen mevcut emeklilik sistemini kurtarmak adına hazırlanan tarihi rapor, Federal Hükümet'e resmi olarak teslim edildi. Çalışan sayısının azaldığı, emekli nüfusun ise hızla arttığı ülkede, sistemin çökmesini engellemeyi amaçlayan Alterssicherungskommission (Yaşlılık Güvencesi Komisyonu), sistemi daha dengeli ve adil kılacak radikal adımlar önerdi.
ERKEN EMEKLİLİK KALDIRILIYOR
Açıklanan yeni reform paketinin en dikkat çekici maddelerinin başında emeklilik yaşının yükseltilmesi geliyor. Komisyon, yasal emeklilik yaş sınırının halkın ortalama yaşam süresi beklentisine paralel olarak kademeli bir şekilde 67 yaşın üzerine çıkarılmasını öneriyor. Buna ek olarak, kamuoyunda "63 yaşında emeklilik" olarak bilinen ve 45 çalışma yılını dolduranların kesintisiz olarak erken emekli olmasını sağlayan uygulamanın da tamamen kaldırılması talep ediliyor. Ancak ağır iş kollarında çalışanlar ve sağlık sorunları bulunanlar için özel istisnalar ve koruyucu düzenlemeler getirilecek.
"KAPİTAL EMEKLİLİĞİ" GELİYOR
Sistemin finansal sürdürülebilirliğini artırmak amacıyla, bugüne kadar uygulanan ve çalışanların primlerinin doğrudan mevcut emeklilere ödenmesine dayanan sistemin (Umlageverfahren) yapısı değiştiriliyor. Reformla birlikte, "Kapitalrente" (Kapital/Sermaye Emekliliği) adı verilen yeni bir modele geçiş yapılacak. Bu model doğrultusunda, emeklilik prim oranlarının ilk etapta yüzde 2’ye kadar artırılması, ancak toplanan bu ek fonların devlet güvencesindeki borsalarda ve sermaye piyasalarında yatırıma dönüştürülerek genç neslin gelecekteki emeklilik haklarının güvenceye alınması planlanıyor.
KAPSAM GENİŞLİYOR
Emeklilik kasasındaki gelir tabanını genişletmek amacıyla sisteme dahil olan mükelleflerin çemberi büyütülüyor. Yeni öneriye göre, gelecekte serbest çalışanlar (Selbstständige), şirket yöneticileri ve hatta milletvekilleri de yasal emeklilik sigortasına prim ödemekle yükümlü olacak. Memurların (Beamte) ise ilk aşamada sistemin dışında tutulması ancak uzun vadede onların da yapıya entegre edilmesi tavsiye ediliyor. Ayrıca, sosyal güvenlik priminden muaf olan yarı zamanlı küçük işlerin (Minijob) kapsamı da daraltılarak bu çalışanların yaşlılıkta yoksulluğa düşmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
HEDEF: YÜZDE 70 NET GELİR SEVİYESİ
Komisyon, uzun vadede vatandaşların refah seviyesini koruyabilmesi için yeni bir hedef ölçüt belirledi. Buna göre; yasal emeklilik, şirket emekliliği ve özel tasarrufların birleşimiyle, ortalama bir çalışanın emekli olduğunda alacağı toplam maaşın, son net gelirinin en az yüzde 70'ine tekabül etmesi amaçlanıyor.
Başbakan Friedrich Merz, komisyonun sunduğu bu bütüncül paketin parça parça değil, bir bütün olarak eksiksiz uygulanması gerektiğini savunurken; sendikalar erken emekliliğin kaldırılması ve yaş sınırının yükseltilmesi maddelerine çalışanların hayat gerçekliğiyle uyuşmadığı gerekçesiyle sert tepki gösteriyor.