TÜRKİYE’DEN ister borçlanarak emeklilik olsun, ister çalışarak prim gün sürelerinin dolmasıyla emeklilik hakkı olsun, Türkiye’den aylık alanlar bu aylıklarını Almanya’ya bildirmek zorunda. Alınan aylıklar gelir olduğundan, Alman maliyesine bunu gelir olarak bildirmek gerekiyor. Bu noktada emeklilerin durumu ise biraz daha karışık.
25 EURO EK PRİM
ALMANYA, ülkede çalışıp emekli olanların maaşlarından sosyal sigorta primi kesiyor. İşte bu noktada 2022 yılında verilen bir karar, Türkiye’den aylık alanları yakından ilgilendiriyor. Türkiye’den yaklaşık 326 Euro’ya tekabül eden bir aylık alan emekli Türk kadından ek sağlık sigortası primi istendi. 2018 yılından beri Türkiye’den aylık alan kadının Almanya’daki emeklilik maaşından 25 Euro ek prim kesilmek istendi.
KADIN ÖDEMEK İSTEMEDİ
1961 doğumlu kadın, sağlık sigortasının bu talebine karşı hukuk yoluna başvurdu. Dava dilekçesinde Almanya’nın ek prim talep etme hakkı olmadığını savunan kadın, “Çünkü benim bu emekli aylığımdan zaten Türkiye kesinti yapıyor” dedi. Ancak Düsseldorf Sosyal Mahkemesi sağlık sigortasını haklı buldu. Bunun üzerine dava Eyalet Sosyal Mahkemesi’ne taşındı.
KİMİN ÖDEDİĞİ ÖNEMLİ
EYALET Sosyal Mahkemesi, Türkiye’den alınan aylığın yasal bir emeklilik aylığı olduğuna dikkat çekerek, “Bu aylığın Almanya’daki yaşlılık aylığından bir farkı yok. Bu emekliliğin nasıl elde edildiği, nasıl hak edildiğinin bir önemi yok. Önemli olan bu maaşı kimin ödediği ve hangi sisteme ait olduğudur” dedi.
MAHKEME HAKSIZ BULDU
MAHKEME, emekli aylığının Türkiye Cumhuriyeti’nin ödediği aylık olduğunu belirterek, “Belirli bir yaş sınırı olan bu aylık, insanlara sosyal güvence olarak ödenmektedir” diyerek, kadını haksız buldu. Türk emekli kadın, borçlanarak emekli olduğunu ve cebinden prim ödediğini belirterek, prim talebinin yersiz olduğunu savunmuştu. Ancak mahkeme, isteğe bağlı borçlanmanın sonuçta yasal bir emeklilik hakkı doğurduğuna işaret ederek ek sağlık sigortası primi ödenmesine karar verdi.
İKİLİ SOSYAL GÜVENLİK ANLAŞMASI
MAHKEME bu kararında aynı zamanda Türkiye ile Almanya arasındaki iki sosyal güvenlik anlaşmasına atıfta bulundu. İkametin ağırlıklı olarak Almanya’da olması durumunda sağlık sigortasında Alman yönetmeliklerinin geçerli olduğunu vurgulayan mahkeme, “Burada da böyle bir durum sözkonusu. Bu nedenle sağlık sigortası, Türkiye’deki emekli aylığı için ek prim talebinde bulunabilir” kararını verdi.
BORÇ BİRİKEBİLİR
KARARDA, çifte sigorta primi ödenmesinin durumu değiştirmeyeceği, Türkiye de prim kesse, Almanya’nın yasalarının geçerli olacağı vurgulandı. Hukukçular, ikamet adresinin Almanya olması durumunda yurtdışından alınan aylıkların Almanya sağlık sigortası kapsamında prime tabi olduğuna dikkat çekti. Emekli aylığından prim kesilmesi gerekmesine rağmen kesilmeyen primler toplu olarak kesilirse, geriye dönük binlerce Euro prim ödeme mecburiyeti doğabilir.
KESİNTİ NASIL HESAPLANIYOR?
TÜRKİYE’DEN emekli aylığı aldığı için buradaki sağlık sigortasına ödenecek prim, alınan aylığın miktarına göre belirleniyor. Türkiye’den aylık yükseldikçe, Almanya’da sağlık sigortasının keseceği ek prim de o oranda artıyor.
Tabloda görüldüğü gibi, Alman sağlık sigortasının Almanya’da alınan emekli aylığından keseceği ek prim, Türkiye’de alınan aylığa göre değişiyor. Örneğin Türkiye’de 400 Euro’ya tekabül eden aylık alan bir emekli, her ay 14,60 Euro ek sağlık sigortası primi ödemek zorunda. Aylık yükseldikçe, aylık ek prim de artıyor.